İlk Osmanlıca Kelimeler: Kitâb, Kalem, Defter, İlm

Sık rastlanan dört kelimeyi Osmanlı harfleriyle tanı; tarihî okunuş ile günümüz kullanımını karşılaştır.

Başlangıç·12 dakika

İlk kelime listemiz

Şimdi harfleri tanıma alıştırmasını tamamlayıp dört kelimelik kısa bir okuma çalışmasına geçiyoruz. Yazım örnekleri öğretim amaçlı matbu biçimlerdir; tarihî el yazmalarında harf şekilleri farklılaşabilir.

Osmanlı harfleriyle Okunuş / aktarım Günümüz Türkçesi
كتاب kitâb kitap
قلم kalem kalem
دفتر defter defter
علم ilm ilim, bilgi

Okuma adımları

  1. Kelimeye sağdan başla ve gördüğün harfleri sırayla belirle.
  2. Noktaları dikkatle kontrol et; benzer şekillerle karıştırma.
  3. Bilinen kelimelerle karşılaştır ve olası okunuşu kontrol et.
  4. Tarihî okunuş ile günümüz Türkçesindeki biçimi ayrı ayrı düşün.

Örneğin كتاب aktarımda kitâb olarak gösterilebilir; günümüz Türkçesindeki kelime kitap biçimindedir. Yazım, aktarım ve sadeleştirme farklı aşamalardır.

Ödev: Dört kelimenin her birini önce görsele bakarak, sonra üzerini kapatıp hafızadan yeniden yaz. Özellikle kef (ك), kaf (ق) ve ayın (ع) biçimlerini karıştırma.

İleri okuma: Türkiye Yazma Eserler Kurumu, Osmanlı Türkçesi Transkripsiyon Alfabesi. Farklı yayınlarda çevriyazı işaretleri değişebilir.

BİLGİNİ SINAYALIM

Ders Sonu Testi

3 soruyu yanıtla, ardından açıklamalı sonuçlarını gör.

1. قلم kelimesinin yaygın günümüz Türkçesi karşılığı hangisidir?
2. علم kelimesi ne anlama gelir?
3. كتاب kelimesinin günümüz Türkçesinde yerleşik biçimi hangisidir?
Dersi tamamladın mı?

İlerlemeni yalnızca bu tarayıcıda saklarız.